Hupu ngày 30/10 đưa tin: Đội ngũ phụ trách Ý của The Athletic UK thực hiện chuyên mục về sân nhà của hai đội bóng Milan.

(Dưới đây là bài viết ở ngôi thứ nhất của ông ấy)

Trong Phòng Visconti của Lâu đài Sforza ở Milan, Ngài Foster với giọng điệu hiền từ như một bậc trưởng bối đã nói về những thách thức khi thay thế sân San Siro. Cụ ông 91 tuổi mặc bộ vest màu xám than, bên trong là áo cổ lọ màu đen, trông như một quý ông Milan thanh lịch.

Trong kết cấu bê tông của sân San Siro, ông cảm nhận được “một linh hồn, một tiếng vang” và cho rằng “điều này đã vượt ra ngoài bóng đá”. David Manica - cộng sự của kiến trúc sư Foster, người ăn mặc bằng da lộn và có phong thái lịch thiệp - cũng tham gia “thử thách hấp dẫn” nhằm thay thế sân vận động trăm tuổi này và hết lòng tán đồng. Ông mô tả San Siro “không chỉ là một công trình kiến trúc” và nhấn mạnh “nó giống một cảm xúc hơn”.

Tại sân trong Lâu đài Sforza, sức nặng của cảm xúc ấy càng trở nên rõ rệt. Đám đông đang chờ xem phương án quy hoạch cho sân kế nhiệm San Siro bị thu hút bởi một đoàn người tiến vào từ cổng lớn của lâu đài. Trước một buổi trình bày phương án mang tính hiện đại cao, lại xuất hiện một khung cảnh đậm chất trung cổ đến vậy.

Các thành viên của “Curva Nord” - nơi tập trung cổ động viên cực đoan của Inter - vỗ tay hát vang, sau đó mở ra một tấm biểu ngữ. Trên đó viết: “Các người sẽ không bao giờ dập tắt được ánh đèn San Siro” - gợi nhớ đến bài hát đầy hoài niệm của Roberto Vecchioni.

Những ánh đèn ấy sẽ tiếp tục sáng cho đến mùa giải 2031-32 - khi Inter và AC Milan được kỳ vọng sẽ chuyển đến sân nhà mới. Sân mới sẽ được xây trên chính nền đất cũ, dự kiến tiêu tốn 2 tỷ euro (khoảng 2,24 tỷ USD) và sẽ mang tên tập đoàn bảo hiểm khổng lồ Generali của Ý. Hai bên đã đạt được thỏa thuận quyền đặt tên kỷ lục, tổng trị giá 650 triệu euro, thời hạn 20 năm.

Mỗi bức tường của sân San Siro dường như đều thấm đẫm lịch sử. Tòa tháp của sân thậm chí từng xuất hiện trong một tác phẩm trưng bày tại Phòng trưng bày Nghệ thuật Hiện đại Quốc gia Rome. Khi lật lại thư mục “San Siro” trong album điện thoại của tôi, bên trong lưu hơn 1.000 bức ảnh.

Đây là nơi tôi từng làm việc thường xuyên nhất; ngay cả khi đến xem trận Milan gặp Bologna vào thứ Tư với tư cách khán giả, tôi vẫn không nhịn được việc rút điện thoại ra chụp những dầm thép đỏ mang tính biểu tượng. Với tư cách một phóng viên thể thao, phần lớn những khoảnh khắc đẹp nhất trong sự nghiệp của tôi đều diễn ra ở đây - trên những khán đài phủ sương mù và lấp lánh pháo sáng.

Paolo Maldini từng nói với tôi rằng với những CLB đầy tham vọng như Inter và AC Milan, San Siro “có phần lỗi thời”. Barbara Berlusconi cũng từng cho rằng thành phố này “đáng lẽ phải có một sân vận động mới từ 20 năm trước”. Bóng đá Ý tụt lại phía sau, một phần nguyên nhân chính là cơ sở hạ tầng chậm phát triển.

Chủ tịch Inter Beppe Marotta trả lời phỏng vấn The Athletic: “Ở một số khía cạnh, dù San Siro mang trong mình ký ức lịch sử sâu đậm, sân này đã không còn đáp ứng được nhu cầu của một sân vận động hiện đại, cũng khó đáp lại kỳ vọng của người hâm mộ.”

“Ví dụ, theo số liệu hiện tại, Real Madrid (nhờ sân Santiago Bernabéu) có thể mang về khoảng 250 triệu euro doanh thu mỗi năm, trong khi chúng tôi dựa vào San Siro hiện thu về chưa đến 100 triệu euro. Sân vận động không chỉ là tài sản của CLB mà còn là nguồn thu quan trọng. Hiện nay, các CLB Ý đang có khoảng cách rất lớn với các đối thủ châu Âu khác, điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh mà còn khiến chúng tôi rơi vào thế rất bị động.”

Với các CLB này, sân vận động mới gần như là việc cấp bách. Khi tôi chỉ ra với Gerry Cardinale - chủ sở hữu AC Milan, nhà sáng lập RedBird Capital - rằng “đến năm 2031 mới hoàn thành là quá muộn, và trong thời gian đó, những CLB vĩ đại này có thể bị bỏ xa hơn nữa”, ông ấy đồng tình. Nhưng điều đó có khiến ông dừng bước không? Tuyệt đối không.

“Mục đích cốt lõi của việc chúng tôi làm tất cả những điều này là tái định hình tình hình tài chính, từ đó có đủ khả năng cạnh tranh với Premier League,” Cardinale nói với giọng kiên định. “Với tư cách người được ủy thác, tôi có trách nhiệm và cả nhiệt huyết để hiện thực hóa mục tiêu này cho AC Milan.”

Nếu chọn con đường khác, hậu quả thật khó tưởng tượng. Ông cho rằng điều đó giống như “ba kỳ liên tiếp - chết tiệt, là ba kỳ liên tiếp - không giành vé dự World Cup. Chúng tôi sẽ không bao giờ lặp lại sai lầm đó, không làm kiểu ‘điên rồ’ mà Einstein định nghĩa.” Cardinale ở đây muốn nói đến việc: lặp đi lặp lại cùng một hành vi nhưng lại mong nhận được kết quả khác.

Trong thiết kế của “sân Generali”, Foster phụ trách mặt ngoài, còn chuyên gia sân vận động Manica tập trung vào trải nghiệm bên trong. Sân mới có sức chứa 71.500 khán giả và sẽ không giữ lại bất kỳ đặc điểm cũ nào của sân San Siro.

“Công trình hướng về tương lai, bám rễ vào hiện tại, đồng thời gắn bó chặt chẽ với quá khứ,” Foster nói.

Ông cho biết nguồn cảm hứng của mình đến từ quãng thời gian từng học tập tại Milan. Mặt ngoài sân có màu ngà, mang phong cách Gothic hiện đại, khiến người ta liên tưởng đến Nhà thờ Milan. Khi bạn đến gần sân vận động này, giống như bước vào Galleria Vittorio Emanuele II, có thể nhìn xuyên qua mặt ngoài để thấy được cảnh tượng bên trong. Các dải đèn LED sẽ chiếu hình ảnh của đội bóng, tựa như màn sân khấu tại Nhà hát opera La Scala nổi tiếng của Milan.

Khi được hỏi làm thế nào so sánh “sân Generali” với những sân vận động bóng đá hàng đầu thế giới, Manica tự tin tuyên bố: “Nó còn vượt trội hơn.”

Foster tập trung vào thiết kế ngoại thất của “sân Generali”, còn Manica nỗ lực tạo ra kết cấu khán đài hình bát bên trong. Điểm xuất phát trong thiết kế của ông là “cảm giác gần gũi”.

“Chúng tôi cố gắng đưa mọi chỗ ngồi lại gần sân nhất có thể,” ông nói, “đây đã là giới hạn rồi, khán giả thậm chí sẽ cảm thấy như mình đang ngồi ngay trên thảm cỏ.”

Độ dốc của khán đài là 37 độ.

“Công trình này dốc hơn nhiều công trình khác ngày nay, và đó là chủ ý. Bởi vì như vậy chúng tôi có thể kéo các chỗ ngồi vươn cao lên phía trên sân càng nhiều càng tốt, từ đó tạo ra cảm giác thân mật và bầu không khí đặc biệt tại chỗ,” Manica giải thích. Sân “Generali” sẽ lấy bóng đá làm chủ đạo nhưng không chỉ giới hạn ở bóng đá. Khác với một số sân cũ khác ở Ý, nơi đây sẽ không có đường chạy điền kinh. Điều đó có nghĩa là sân có thể tổ chức các trận đấu NFL (Giải bóng bầu dục Mỹ quốc gia), Six Nations rugby, các buổi hòa nhạc của Taylor Swift, cũng như các buổi biểu diễn của những nghệ sĩ như Luciano Ligabue và Cesare Cremonini.

Trong một video 3D trình diễn các cảnh sân “Generali” tổ chức nhiều loại hình sự kiện, còn xuất hiện một sàn diễn catwalk - hẳn là được thiết kế cho Tuần lễ thời trang Milan.

Cardinale mong muốn đưa các thương hiệu thời trang lớn của Milan và giới ẩm thực hàng đầu Ý tham gia vào quy hoạch tương lai của “Generali” (chỉ dự án sân vận động mới của Milan).

“Tôi đang cố gắng biến nơi đây thành một ‘sản phẩm Ý’ thuần túy,” ông nói. “Đây sẽ là nơi người ta đến trước trận đấu bốn tiếng và còn nán lại thêm bốn tiếng sau khi trận đấu kết thúc.”

Ngay cả vào những ngày không có trận đấu, người ta cũng sẵn lòng đến đây.

“Sân vận động phải có sức sống độc lập và tính đa năng, không thể chỉ phát huy tác dụng vào Chủ nhật hoặc khi có trận đấu,” Marotta giải thích.

Milan là thành phố rất giàu có ở một số khu vực và có văn hóa doanh nghiệp đậm nét, đồng thời là nơi đặt Sở giao dịch chứng khoán Ý. Nhờ các quy định thuế bao gồm “Điều 24-bis”, nhiều người có giá trị tài sản ròng cao đã chuyển từ London và những nơi khác đến đây. Điều này đẩy chi phí sinh hoạt lên cao và gây ra “khủng hoảng khả năng chi trả”. Cuối tuần trước nữa, tại địa phương thậm chí đã nổ ra các cuộc biểu tình, trong đó một số cuộc biểu tình biến thành hành vi phá hoại tài sản công.

Xét đến những thực tế này, giá vé sẽ được định ở mức nào?

“Tôi hiểu rất rõ rằng không thể sao chép nguyên mô hình định giá của Mỹ, nếu không chắc chắn sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ,” Cardinale nói.

Nhóm cổ động viên AC Milan vốn được gọi là “Casciavit” (tiếng địa phương, nghĩa là “tuốc nơ vít”), điều này thể hiện gốc gác tầng lớp lao động của họ. Nhờ nguồn thu đáng kể từ các phòng VIP cao cấp, có thể trợ giá vé để bảo đảm người hâm mộ bình thường cũng đủ khả năng chi trả chi phí vào sân.

Về mặt này, Cardinale có nhiều kinh nghiệm - ông từng đồng sáng lập công ty “Legends Hospitality”, công ty hợp tác với New York Yankees (cũng là một cổ đông nhỏ của AC Milan) và Dallas Cowboys.

Bóng đá Ý hiện đang đứng trước một bước ngoặt then chốt. UEFA đã chỉ định Ý cùng Thổ Nhĩ Kỳ đồng đăng cai Euro 2032, với điều kiện cơ sở hạ tầng phải đáp ứng các tiêu chuẩn liên quan. 14 sân vận động, bao gồm dự án “Generali”, đã được đưa vào danh sách địa điểm tiềm năng. Hồ sơ đăng cai còn bao gồm sân “Artemio Franchi” của Florence đang được cải tạo, cùng dự án sân vận động tại Pietralata của Rome - dự án này đã chính thức được phê duyệt vào tháng trước.

Phần lớn nhờ dòng vốn tư nhân từ Mỹ, tiến trình liên quan cuối cùng đã bắt đầu tăng tốc: RedBird Capital và Oaktree Capital đang hợp tác trong dự án “Generali”, trong khi Friedkin Group tích cực thúc đẩy dự án Pietralata.

“Ở Ý, việc thúc đẩy những dự án như thế này thường gặp vô vàn rào cản quan liêu. Việc tình thế hiện nay được khai thông, ở một mức độ nào đó, phải cảm ơn sự tham gia của Oaktree Capital và sự kiên trì mà họ thể hiện,” Marotta nói. “Sự kiên trì đó có lẽ đã phá vỡ một số rào cản quan liêu trong nước - những rào cản từng là hòn đá tảng vô cùng khó vượt qua. Hiện nay, chúng ta thực sự đang ở trên quỹ đạo phát triển đi lên.”

Không phải ai cũng hào hứng với việc nói lời tạm biệt sân San Siro; không thể phủ nhận rằng việc chuyển vào một sân vận động do một công ty bảo hiểm đặt tên mang đậm màu sắc “bóng đá hiện đại”. Tuy nhiên, những hợp tác như thỏa thuận với “Generali” và cơ sở hạ tầng hiện đại mang tên này đang trở thành một con đường khả thi để Serie A trở lại đỉnh cao - hoặc ít nhất là khẳng định vị thế “giải đấu hay nhất” bên ngoài Premier League.

“Tôi hy vọng khi khán giả đến sân mới sẽ có thể sống lại cảm giác phấn khích của ngày xưa,” Manica bày tỏ. “Tôi mong họ cảm nhận được công trình này có sự sống, có thể cộng hưởng với họ; tôi càng mong mỗi khán giả sau khi tham dự sự kiện đầu tiên đều sẽ cảm thấy công trình này chân thật hơn những sân vận động chúng ta từng có - nó dường như thực sự thuộc về chúng ta. Đó là mục tiêu của chúng tôi.”